Parkinson en aanvang van symptomen

Geplaatst op 12-11-2012

Er is nieuw bewijs dat de ziekte van Parkinson wordt voorafgegaan door een periode waarin gezonde hersengebieden functies overnemen van beschadigde gebieden. Onderzoeker Bart van Nuenen deed een onderzoek bij klinisch nog gezonde mensen, die door hun erfelijke aanleg een groot risico lopen om later parkinson te ontwikkelen.

De ziekte van Parkinson is het gevolg van het afsterven van hersencellen die de stof dopamine aanmaken. Iemand krijgt pas ziekteverschijnselen (trillen, stijfheid en traagheid) als zo’n vijftig tot zeventig procent van de dopamineproducerende cellen zijn afgestorven. Het is lange tijd een mysterie geweest waarom het zolang duurt voordat iemand echt fysiek last krijgt van de ziekte.

​Parkinsongenen

Recent zijn meerdere parkinsongenen ontdekt die de oorzaak zijn van parkinsonverschijnselen. De onderzoeksgroep onderzocht leden van families die een mutatie hebben in een parkinsongen. De ziekte van Parkinson komt in deze families erg vaak voor, maar een deel van de familieleden heeft ondanks de aanwezigheid van de mutatie (nog) geen ziekteverschijnselen. Hierdoor kan de de periode die voorafgaat aan de ziekteverschijnselen beter worden bestudeerd.

Gezond hersengebied
Onderzoeker Bart van Nuenen liet de proefpersonen verschillende taken uitvoeren. Ondertussen maakte hij fMRI-opnamen van hun brein. Hetzelfde deed hij bij een controlegroep van personen zonder de ziekte van Parkinson in de familie. Beide groepen waren gezond en zij voerden de taken dan ook even goed uit. Uit de MRI-beelden bleek echter dat de erfelijk belaste groep andere hersenactiviteit vertoonde dan de controlegroep.

Met name vertoonde de erfelijk belaste groep een verhoogde activiteit in een hersengebied (de extrastriate body area), dat ook in late stadia van de ziekte van Parkinson onaangetast blijft. Kennelijk compenseert bij de erfelijk belaste groep dit gezonde hersengebied voor de functie van al aangetaste hersengebieden. Dankzij de compensatie konden de proefpersonen toch normale bewegingen maken en de parkinsonsymptomen onderdrukken.

TMS
Om definitief aan te tonen dat dit overactieve hersengebied daadwerkelijk bijdraagt aan compensatie deed Van Nuenen een aanvullend experiment. Hij maakte gebruik van transcraniële magneetstimulatie (TMS). Met TMS kun je tijdelijk en heel gericht een bepaald hersengebied uitgeschakelen. Toen Van Nuenen de extrastriate body area uitschakelde met TMS, bleek dat parkinsonpatiënten tijdelijk bepaalde handbewegingen niet naar behoren konden uitvoeren. Bij een gezonde controlegroep had de uitschakeling van de extrastriate body area dit effect niet.

Dit maakt het zeer aannemelijk dat tijdens de preklinische fase van de ziekte van Parkinson compensatie in het brein optreedt, die voorkomt dat de ziekte al manifest wordt.​

Fysiotherapie & Wetenschap Leiden

Neurologie

Corpus Mentis
Centrum voor Fysiotherapie & Wetenschap
Herenstraat 39
2313 AE Leiden
071 - 889 14 35
Fysiotherapie Leiden
Email praktijk: info@corpusmentis.nl
Email cursussen: cursus@corpusmentis.nl